Ta strona wyjaśnia wyłącznie podstawę prawną oceny zagrożenia wybuchem (OZW). Jeżeli szukasz wykonawcy dokumentacji dla zakładu, instalacji albo projektowanego obiektu, zobacz zakres usługi oceny zagrożenia wybuchem.
Podstawa prawna OZW – § 37 rozporządzenia MSWiA
Obowiązek dokonania oceny zagrożenia wybuchem wynika z § 37 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z 7 czerwca 2010 r. w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów. Aktualny tekst jednolity został ogłoszony w Dz.U. z 2023 r. poz. 822.
Zobacz obowiązujący tekst rozporządzenia i § 37 w Elektronicznym Dzienniku Ustaw.
Kiedy ocena zagrożenia wybuchem jest wymagana?
OZW wykonuje się w obiektach oraz na terenach przyległych, w których prowadzone są procesy technologiczne z użyciem materiałów mogących utworzyć mieszaniny wybuchowe albo w których takie materiały są magazynowane.
W praktyce obowiązek może dotyczyć między innymi instalacji i stanowisk, gdzie występują:
- palne gazy, pary cieczy i mgły;
- rozpuszczalniki, paliwa, alkohole oraz inne ciecze palne;
- pyły palne i włókna;
- napełnianie, opróżnianie, dozowanie, pobór próbek lub możliwe nieszczelności;
- magazynowanie substancji mogących utworzyć atmosferę wybuchową.
Sama obecność substancji palnej nie przesądza jeszcze o rodzaju i zasięgu stref ani o uznaniu całego pomieszczenia za zagrożone wybuchem. Konieczna jest analiza ilości substancji, źródeł emisji, sposobu pracy, wentylacji oraz warunków procesu.
Co powinna zawierać ocena zagrożenia wybuchem?
Zgodnie z § 37 opracowanie obejmuje przede wszystkim:
- wskazanie pomieszczeń zagrożonych wybuchem;
- wyznaczenie odpowiednich stref zagrożenia wybuchem w pomieszczeniach i przestrzeniach zewnętrznych;
- graficzną dokumentację klasyfikacyjną;
- wskazanie czynników mogących zainicjować zapłon.
Dokumentacja graficzna powinna przedstawiać rodzaj i zasięg stref oraz lokalizację i identyfikację źródeł emisji. Klasyfikację wykonuje się z uwzględnieniem właściwych Polskich Norm oraz rzeczywistych warunków pracy instalacji.
Kto dokonuje oceny zagrożenia wybuchem?
Przepis wskazuje inwestora, projektanta albo użytkownika decydującego o procesie technologicznym. Oznacza to, że odpowiedzialność za doprowadzenie do wykonania OZW jest związana z podmiotem, który posiada wiedzę o projektowanym lub eksploatowanym procesie i podejmuje dotyczące go decyzje.
Analizę techniczną może wspierać niezależny ekspert. Jest to szczególnie ważne przy nowych i nietypowych technologiach, zmianach procesu, niejednoznacznych źródłach emisji oraz konieczności skoordynowania technologii, wentylacji, detekcji i urządzeń przeznaczonych do pracy w strefach Ex.
OZW, ocena ryzyka wybuchu i dokument zabezpieczenia przed wybuchem
Ocena zagrożenia wybuchem może stanowić część oceny ryzyka wybuchu. Obowiązującym aktem dotyczącym minimalnych wymagań BHP w miejscach pracy, w których może wystąpić atmosfera wybuchowa, jest rozporządzenie Ministra Gospodarki z 8 lipca 2010 r. (Dz.U. nr 138 poz. 931). Akt ten zastąpił wcześniejsze rozporządzenie z 29 maja 2003 r.
Zobacz obowiązujące rozporządzenie z 8 lipca 2010 r. w ELI.
Pojęcia te są powiązane, ale nie są tożsame:
- OZW dotyczy obiektu i procesu, pomieszczeń zagrożonych wybuchem, klasyfikacji stref oraz możliwych źródeł zapłonu;
- ocena ryzyka wybuchu dotyczy ryzyka dla osób w miejscu pracy i uwzględnia prawdopodobieństwo oraz skutki zdarzenia;
- dokument zabezpieczenia przed wybuchem (DZPW) dokumentuje wyniki oceny ryzyka, zastosowane środki ochronne i zasady organizacji bezpiecznej pracy.
Strefa zagrożenia wybuchem a pomieszczenie zagrożone wybuchem
To dwa różne pojęcia prawne i techniczne:
- strefę wyznacza się, jeżeli mieszanina wybuchowa może wystąpić w zwartej przestrzeni o objętości co najmniej 0,01 m³;
- pomieszczenie uznaje się za zagrożone wybuchem, gdy wybuch możliwej mieszaniny mógłby spowodować przyrost ciśnienia przekraczający 5 kPa.
Wyznaczenie lokalnej strefy nie oznacza więc automatycznie, że całe pomieszczenie należy zakwalifikować jako pomieszczenie zagrożone wybuchem.
Potrzebujesz wykonania lub aktualizacji OZW?
Hazards Control wspiera inwestorów, projektantów i użytkowników zakładów zarówno w istniejących obiektach, jak i na etapie projektu, przebudowy albo zmiany technologii.
Ocena zagrożenia wybuchem – zakres usługi Hazards Control
Skontaktuj się i opisz instalację lub planowany proces.